--- title: Graven in de graven, team van archeologen aan het werk bij de Grote Kerk date: 2017-01-02T23:18:39Z modified: 2021-03-31T05:28:06Z permalink: "https://www.archeologiegorinchem.com/projectenoverzicht/achter-de-kerk-2008/graven-in-de-graven-team-van-archeologen-aan-het-werk-bij-de-grote-kerk/" type: page status: publish excerpt: "" wpid: 894 featured_image: /wp-content/uploads/2018/10/achter-de-kerk-gorinchem-2008_35563525944_o-scaled.jpg featured_image_alt: Archeologisch onderzoek Achter de kerk te Gorinchem, 2008 parent: 809 ancestors: - 809 - 335 children: [] timestamp: 2021-03-31T05:28:06Z tags: [] --- GORIN­CHEM – In een kne­kel­put naast de [Grote Kerk](https://www.archeologiegorinchem.com/wp-content/uploads/wp-mfa-exports/page/achter-de-kerk-2008.md) lig­gen twee sche­dels. Een arche­o­loog haalt ze voor­zich­tig uit de zware klei. Hij merkt op dat het waar­schijn­lijk man­nen zijn en wijst op de vorm van de oog­kas­sen en wenk­brau­wen. Een paar meter ver­der zijn arche­o­lo­gen bezig met het bloot­leg­gen van een graf. De gra­ven zijn gevon­den toen de gemeente vorig jaar een blus­wa­ter­lei­ding aan wilde leg­gen. Vol­gens Hans van Breu­gel van de gemeente is dit arche­o­lo­gisch onder­zoek nodig vóór­dat de lei­ding aan­ge­legd kan worden. [![Graven in de graven, team van archeologen aan het werk bij de Grote Kerk](https://www.archeologiegorinchem.com/wp-content/uploads/2018/10/achter-de-kerk-gorinchem-2008_35563525944_o-900x598.jpg "Foto Hollandia Archeologen") ](https://www.archeologiegorinchem.com/wp-content/uploads/2018/10/achter-de-kerk-gorinchem-2008_35563525944_o-scaled.jpg)Gra­ven in de gra­ven, team van arche­o­lo­gen aan het werk bij de Grote Kerk ## Zware klei Rondom de kerk heeft van de der­tiende eeuw tot 1830 een begraaf­plaats gele­gen. Alleen de strook die nodig is voor de water­lei­ding wordt nu onder­zocht, tot onge­veer een meter diep. Het veld­werk wordt gedaan door zeven arche­o­lo­gen en enkele vrij­wil­li­gers van Hol­lan­dia uit Zaan­dijk. Voor­zich­tig gra­ven ze de grond af. De gra­ven wor­den schoon­ge­maakt met een trof­fel en schep. Hier geen Indi­ana Jones-tafe­re­len. Arche­o­lo­gisch onder­zoek in Neder­land is vooral gra­ven in de zware klei. Geluk­kig zit het weer mee tij­dens het veld­werk. De arche­o­lo­gen vin­den geen sie­ra­den of pot­scher­ven, zo weet Eliza van Rooijen. ## Oost-west rich­ting Er is ook wei­nig ver­schil te zien tus­sen de gra­ven, ze zijn alle­maal even groot. Ook de kis­ten zijn ver­ge­lijk­baar. Arm en rijk lig­gen door elkaar. Het is aan de grond­la­gen moei­lijk te zien hoe oud de gra­ven zijn. Op begraaf­plaat­sen wordt vaak in ver­schil­lende peri­o­des door elkaar begra­ven. Alleen met hele kost­bare tech­nie­ken is dan te ach­ter­ha­len hoe oud een graf is. De gra­ven lig­gen alle­maal in oost-west rich­ting. Van Rooi­jen : “Dat heeft te maken met het chris­te­lijke ver­haal over de jong­ste dag. De men­sen lig­gen met hun voe­ten naar het oos­ten, zodat ze op de jong­ste dag bij het her­rij­zen met hun gezicht naar het oos­ten staan. Gees­te­lij­ken lig­gen andersom zodat zij op de jong­ste dag naar hun vol­ge­lin­gen kijken. ## Onder­zoek Alle vond­sten wor­den nauw­keu­rig gefo­to­gra­feerd en de details vast­ge­legd op teke­nin­gen. Dan wor­den de bot­ten en ske­let­ten uit de grond gehaald. Een fysisch antro­po­loog onder­zoekt de ske­let­ten op leef­tijd, geslacht en even­tu­ele ziek­tes. Res­ten van de graf­kist kun­nen aan­wij­zin­gen geven over de peri­ode waarin iemand geleefd heeft. Alles wordt onder­zocht en gedo­cu­men­teerd. Ver­vol­gens wor­den alle gevon­den ske­let­ten en bot­ten her­be­gra­ven op de alge­mene begraafplaats. Kicky Daoud Gor­cumse Courant 28 mei 2008